ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ខ្មែរ by RFI ខេមរភាសា / Khmer

August 16, 2021 «ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរក្រហម» កាន់តែសាបរលាបពីចំណាប់អារម្មណ៍របស់យុវជនជំនាន់ក្រោយ?

ថ្ងៃទី១៦សីហានេះគឺជាថ្ងៃដំបូងដែលតុលាការកំពូលនៃសាលាក្ដីខ្មែរក្រហម បើកសវនាការលើបណ្ដឹងសាទុក្ខក្នុងសំណុំរឿង០០២ វគ្គ២។ សម្រាប់ជនរងគ្រោះផ្ទាល់ដោយរបបខ្មែរក្រហម សវនាការនេះមានសារៈសំខាន់ណាស់នៅក្នុងដំណើរការស្វែងរកយុត្តិធម៌ជូនពួកគេ។ ប៉ុន្តែជាការកត់សម្គាល់ រឿងក្ដីនេះ និងប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរក្រហមទាំងមូល ហាក់លែងសូវទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ពីសំណាក់សាធារណជន ជាពិសេសយុវជនដូចមុនឡើយ។ តើប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរក្រហម សាបរលាបពីចំណាប់អារម្មណ៍របស់យុវជនជំនាន់ក្រោយហើយឬ?

5 min

August 09, 2021 ការរួបរួមនៃគណបក្សបង្កើតឡើងដោយអតីតមន្ដ្រីអតីតបក្សប្រឆាំង៖ ឧបសគ្គនិងឱកាស

ជាបន្តបន្ទាប់ អតីតមន្ដ្រីជាន់ខ្ពស់នៃអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ បានដាក់ពាក្យស្នើសុំសិទ្ធិធ្វើនយោបាយឡើងវិញ។ អ្នកដែលទទួលបានភ្លើងខៀវពីក្រសួងមហាផ្ទៃ នាំគ្នាបង្កើតគណបក្សនយោបាយជាហូហែ ដើម្បីត្រៀមចូលប្រឡូកនៅក្នុងការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០២២ និង២០២៣ខាងមុខ។ លោក អ៊ូ ច័ន្ទរ័ត្ន ដែលជាអតីតមន្ដ្រីជាន់ខ្ពស់ម្នាក់នៃអតីតបក្សប្រឆាំង បានអំពាវនាវឲ្យអ្នកនយោបាយនៃអតីតបក្សប្រឆាំង រួបរួមគ្នាឡើងវិញ ចូលជ្រកក្រោមស្លាកគណបក្សតែមួយ។ តើការរួបរួមគ្នានេះ ត្រូវប្រឈមនឹងឧបសគ្គអ្វីខ្លះ? និងថាតើមានឱកាសនៅលាយឡំក្នុងនោះឬទេ?

6 min

August 02, 2021 ទប់ស្កាត់កូវីដបំប្លែងថ្មី Delta´៖ ជំនួយរបស់រដ្ឋាភិបាលពិតជាចាំបាច់ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការចល័តរបស់ពលករ

សម្រាប់អ្នកក្រីក្រ ឬអ្នកទីទាល់ក្រ និងមិនមានចំណេះវិជ្ជាផងនោះ បានចាត់ទុកថាប្រទេសថៃគឺជាឋានសួគ៌នៃការងារ ដោយសារតែទីនោះពលករចំណាកស្រុកខ្មែរ ទទួលបានការងារទាំងស្របច្បាប់ និងមិនស្របច្បាប់ ដោយមិនចាំបាច់មានសញ្ញាបត្រអ្វីឡើយ។ ក៏ប៉ុន្តែអំឡុងពេលកូវីដនេះ ជាពិសេសពេលកំពុងមានការរាត្បាតយ៉ាងលឿននៃមេរោគកូវីដបំប្លែងថ្មីប្រភេទដែលតា(Delta) ទីផ្សារ ការងារ ជាច្រើន នៅក្នុង ប្រទេស ថៃត្រូវបានបិទ ហេីយពលករចំណាកស្រុកខ្មែរជាច្រើនកំពុងស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាព«ចុះទឹកក្រពើ ឡើងលើខ្លា»។

4 min

July 26, 2021 អ្នកនយោបាយនិងការប្រជែងអំណាចតាមរយៈការបោះឆ្នោត

នៅមិនដល់មួយឆ្នាំទៀតទេ ការបោះឆ្នោតឃុំសង្កាត់ឆ្នាំ២០២២ នឹងឈានចូលមកដល់។ នេះគឺជាមូលហេតុដែលអ្នកនយោបាយមួយចំនួនចាប់ផ្ដើមគិតគូរបង្កើតគណបក្ស និងខ្លះទៀតចងសម្ព័ន្ធភាពរួមគ្នា ដើម្បីផ្ដុំកម្លាំងឈានទៅកាន់ការបោះឆ្នោតនាពេលខាងមុខ។ ដោយមិននិយាយពីល្បិចកលនិងល្បែងនយោបាយនានា គោលដៅមួយនៃការបង្កើតគណបក្សរបស់អ្នកនយោបាយ គឺការទទួលបានអំណាចតាមរយៈសន្លឹកឆ្នោតរបស់ពលរដ្ឋ។ តើអំណាចមានគុណសម្បត្តិនិងគុណវិបត្តិអ្វីខ្លះ?

5 min

July 05, 2021 យុវជនត្រូវប្រយ័ត្នកុំឲ្យធ្លាក់ខ្លួនជាឧបករណ៍បម្រើនយោបាយ

នៅកម្ពុជា សន្ទុះយុវជនដែលចូលរួមនៅក្នុងសកម្មភាពសង្គមនិងនយោបាយ មានចំនួនកើនឡើងគួរឲ្យកត់សម្គាល់នារយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ ការចូលរួមរបស់យុវជននេះ មិនត្រឹមតែផ្ដល់ឲ្យយុវជននូវបទពិសោធការងារជាក់ស្ដែងទេ តែវាថែមទាំងអាចរួមចំណែកអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិទៀតផង។ ប៉ុន្តែយ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកជំនាញបានរំឭកឲ្យយុវជនប្រុងប្រយ័ត្ននៅពេលចូលប្រឡូកក្នុងការងារសង្គម ជាពិសេសក្នុងការធ្វើនយោបាយ ធ្វើយ៉ាងណាកុំបណ្ដោយឲ្យខ្លួនឯងក្លាយទៅជាឧបករណ៍បម្រើនយោបាយឲ្យសោះ។

6 min

June 21, 2021 ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ខ្មែរ - ការចាប់ខ្លួនសកម្មជនបរិស្ថាន៖ រដ្ឋាភិបាលខាតបង់ច្រើនជាងចំណេញ

អាជ្ញាធរកម្ពុជាកាលពីសប្ដាហ៍មុន បានចាប់ខ្លួនយុវជនការពារបរិស្ថានចំនួន៣រូបបញ្ជូនទៅកាន់តុលាការ ដោយចោទថាបាន «បង្កឲ្យអសន្តិសុខសង្គម»។ នេះមិនមែនជាលើកទីមួយទេ ដែលយុវជនការពារបរិស្ថានត្រូវរងការចាប់ខ្លួនបញ្ជូនទៅកាន់តុលាការ ដោយសារតែសកម្មភាពដែលពួកគេធ្វើដើម្បីបរិស្ថាន។ ការចាប់ខ្លួនសកម្មជនបរិស្ថានជាបន្តបន្ទាប់ពីសំណាក់អាជ្ញាធរកម្ពុជាយ៉ាងដូច្នេះ មិនត្រឹមតែមិនផ្ដល់ផលចំណេញដល់រដ្ឋាភិបាលប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែផ្ទុយទៅវិញ វាបានបង្កការខាតបង់ និងជះឥទ្ធិពលមិនល្អដល់ស្មារតីនៃការចូលរួមរបស់យុវជនក្នុងការងារសង្គមថែមទៀត។

4 min

June 14, 2021 ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ខ្មែរ - «មតិរិះគន់» នៅក្នុងសង្គមប្រជាធិបតេយ្យ

នៅក្នុងសង្គមប្រជាធិបតេយ្យ មតិរិះគន់មានតួនាទីសំខាន់ណាស់ក្នុងការឆ្លុះបញ្ចាំងនូវចំណុចខ្វះខាតរបស់អ្នកនយោបាយ។ ការស្ដាប់និងទទួលយកមតិរិះគន់ទៅពិចារណាគឺជាមធ្យោបាយដ៏ល្អដែលអនុញ្ញាតឲ្យអ្នកនយោបាយអាចឈានទៅកែលម្អខ្លួនឯងឲ្យបានកាន់តែប្រសើរជាងមុន។ យ៉ាងណាក៏ដោយ នៅកម្ពុជា អ្នកនយោបាយខ្មែរនៅតែមិនទាន់មានទម្លាប់ស្ដាប់ឬទទួលយកការរិះគន់ពីសំណាក់សាធារណជនទូទៅនៅឡើយ។

5 min

May 31, 2021 ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ខ្មែរ - តើកម្ពុជាត្រូវពឹងលើជំនួយប្រទេសដទៃដល់ពេលណា?

«បើមិនឲ្យខ្ញុំពឹងចិន តើឱ្យខ្ញុំទៅពឹងនរណា?» នេះគឺជាប្រសាសន៍ដែលលោកនាយករដ្ឋមន្ដ្រី ហ៊ុន សែន ថ្លែងកាលពីពេលថ្មីៗនេះ ដោយបញ្ជាក់បន្ថែមថា ការពឹងពាក់លើប្រទេសចិន គឺដើម្បីប្រយោជន៍ដល់ប្រជាជនខ្មែរ។ ជាការពិត សម្រាប់កម្ពុជា ជំនួយពីបរទេសដើម្បីស្តានិងអភិវឌ្ឍន៍ប្រទេសគឺពិតជាចាំបាច់។ ប៉ុន្តែសួរថា តើកម្ពុជាត្រូវពឹងលើជំនួយពីប្រទេសដទៃដល់ពេលណា? ឬថា វាដល់ពេលហើយ ដែលកម្ពុជាត្រូវរៀនរស់ដោយខ្លួនឯង ជាជាងផ្តេកផ្តួលខ្លាំងទៅលើជំនួយបរទេស។

5 min

May 24, 2021 ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ខ្មែរ - «អ្នកប្រជាធិបតេយ្យ» នៅលើឆាកនយោបាយកម្ពុជា

ថ្មីៗនេះ អតីតអ្នកនយោបាយនៃគណបក្សប្រឆាំងបានចេញមុខសុំសិទ្ធិធ្វើនយោបាយឡើងវិញជាបន្តបន្ទាប់។ ការសុំសិទ្ធិធ្វើនយោបាយឡើងវិញនេះ ត្រូវបានពួកគេអះអាងថា ធ្វើឡើងដើម្បីរួបរួម «អ្នកប្រជាធិបតេយ្យ» ឡើងវិញ។ ជាការពិត ចរន្ត «អ្នកប្រជាធិបតេយ្យ» មិនមែនជារឿងថ្មីអ្វីទេនៅកម្ពុជា។ ពាក្យថា «ប្រជាធិបតេយ្យ ឬអ្នកប្រជាធិបតេយ្យ» គឺជាអ្វីដែលអ្នកនយោបាយនៅកម្ពុជា តែងតែលើកឡើងដើម្បីទាក់ទាញការគាំទ្រពីសំណាក់ប្រជាពលរដ្ឋ។ ប៉ុន្តែក្នុងការអនុវត្តជាក់ស្ដែងនារយៈពេលជាង៣ទសវត្សចុងក្រោយនេះ គេសង្កេតឃើញថា អ្នកនយោបាយទាំងនោះ ពុំទាន់បានអនុវត្តគោលការណ៍ប្រជាធិបតេយ្យឲ្យបានពេញលេញនៅឡើយទេ។

6 min

May 10, 2021 ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ខ្មែរ - អំណាចនៅលើឆាកនយោបាយកម្ពុជា

ការបោះឆ្នោតឃុំសង្កាត់ឆ្នាំ២០២២កំពុងតែខិតជិតចូលមកដល់ហើយ។ នេះគឺជាមូលហេតុដែលអ្នកនយោបាយមួយចំនួនចាប់ផ្ដើមគិតគូរបង្កើតគណបក្ស និងខ្លះទៀតចងសម្ព័ន្ធភាពរួមគ្នា ដើម្បីផ្ដុំកម្លាំងឈានទៅកាន់ការបោះឆ្នោតនាពេលខាងមុខ។ ដោយមិននិយាយពីល្បិចកលនិងល្បែងនយោបាយនានា គោលដៅមួយនៃការបង្កើតគណបក្សរបស់អ្នកនយោបាយ គឺការទទួលបានអំណាចតាមរយៈសន្លឹកឆ្នោតរបស់ពលរដ្ឋ។ សម្រាប់ឆាកនយោបាយកម្ពុជា តើអំណាចមានគុណសម្បត្តិនិងគុណវិបត្តិអ្វីខ្លះ?

5 min