Lestin

Halldór Armand flytur okkur pistil að venju á þriðjudegi. Eins og stærstur hluti heimsbyggðarinnar er hann með hugann við Covid-19.

Smitsjúkdómar eru ekkert gamanmál. Það var atómsprengjan ekki heldur. En píanistanum Tom Lehrer var nokk sama og henti gaman að hverju sem honum sýndist á þvers og kruss yfir siðprútt samfélag sjötta og sjöunda áratugarins. Við rifjum upp verk Lehrer í Lestinni í dag sem sum öðlast nýja merkingu í samtímanum.

Við kynnumst líka bandaríska sjónvarps-málaranum Bob Ross sem kenndi bandaríkjumönnum að mála í sjónvarpinu á níunda og tíunda áratugnum. Einkennandi útlit hans og seiðandi rödd hafa gert hann að hálfgerðri költhetju. Við spjöllum við Sigurð Mikael Jónsson, upplýsingafulltrúa Unicef, sem hefur tekist á við stress og lært að mála með Bob Ross.

Ítalía hefur orðið verst úti allra landa vegna Covid-19-veirunnar. Að undanförnu hafa heimspekingar þar í landi rökrætt faraldurinn og tekist á um merkingu hans og áhrif. Miklar umræður hafa meðal annars sprottið út frá skrifum hins virta stjórnmálaheimspekings Giorgio Agamben í febrúar, en mörgum þykir hann hafa gert of lítið úr faraldrinum og mislesið aðstæður alvarlega.

Í viku hverri hittist fjögurra manna hópur í Hveragerði og grípur í spil, hlutverkaspilið Dungeons and Dragons þar sem ímyndunaraflið og teningakastið ræður þeim ævintýrum sem leikmenn rata í. Í þeirra ævintýraheimi er engin veira - bara drekar og djöflar í yfirvigt - og hópurinn leyfir almenningi að fylgjast með í gegnum hlaðvarpið Heppni og hetjudáðir.

Og Bjarki Þór Jónsson heldur áfram að fræða okkur um heim tölvuleikja. Í þessum síðasta pistli sínum af fjórum fjallar hann um sýndarveruleika og framtíð tölvuleikja.

Fátt annað kemst að á frétta- og samfélagsmiðlum þessa dagana en veiran sem nú herjar á heimsbyggðina. Hvort sem fólk er í sóttkví eða ekki er almenningi ráðlagt að loka sig af frá umheiminum og margir finna fyrir miklum kvíða og ótta. En svo er hópur fólks, í Þýskalandi, sem hefur lifað í sjálfskipaðri einangrun og óttaleysi frá því áður en faraldurinn hófst - keppendur í raunveruleikaþættinum Big Brother sem fengu fyrst fregnir af ástandinu í fyrradag, og það í beinni útsendingu.

Það eru til margar leiðir til að finna gleði og samkennd í erfiðum aðstæðum. Ein þeirra er að syngja. Á síðustu dögum hafa myndbönd af sönglandi Ítölum á svölum flogið manna á milli og í kjölfarið hefur fólk um allan heim hafið upp raust sína. En þetta er auðvitað ekki í fyrsta skipti sem söngur hefur sameinað fólk. Jelena Ciric flettir í dag sögubókunum og segir okkur frá þjóðarkór seinni heimstyrjaldarinnar.

Við heimsækjum líka tóman KR-völlinn og spjöllum við ítalska innanhúshönnuðinn Tobia Zambotti hefur endurnýtt gömul stúkusæti í litríka stólalínu.

Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva hefur verið blásin af í fyrsta skipti í sögunni. Eðlilega ríkir mikil sorg meðal unnenda keppninnar og við fengum tvo dygga áhangendur til að ræða stöðuna.

Við höldum áfram að ræða áhrif Covid-19 á hnattvætt samfélag í Lestinni í dag, en á undanförnum dögum höfum við séð fordæmalausar lokanir á landamærum og takmarkað flæði fólks og vara milli heimshluta. Við ræðum við Kristínu Loftsdóttir, mannfræðing, um hnattvæðingu, kófið og krísur.

Á þessum síðustu og verstu eiga margir landsmenn erfiðara með að sækja líkamsrækt. Ríkisútvarpið sinnir þeim hópi sem endranær með morgunleikfiminni á Rás 1 en í dag býður Lestin upp á sérstaka síðdegisleikfimi: kennslu í hristum og twerk-listum með Margréti Erlu Maack.

Allt flug hefur verið stöðvað milli heimsálfa, landamærum hefur verið lokað, flæði fólks og vara þvert yfir hnöttinn hefur verið heft verulega vegna Covid-19 heimsfaraldursins. Nú spá því sumir að einangrunarsinnaðir þjóðarleiðtogar muni grípa tækifærið og festa slíkt fyrirkomulag í sessi til frambúðar. Við veltum fyrir okkur framtíð hnattvædds samfélags í Lestinni í dag. Rætt verður við Baldur Þórhallsson, stjórnmálafræðing.

Halldór Armand Ásgeirsson sendir okkur svipmyndir frá Berlín á tímum Covid-19. Þar eru upplýsingamiðar á veggjum, myllumerki á samfélagsmiðlum, og dómsdagsprepparar hlaupa um stórmarkaði að undirbúa sig fyrir heimsendi.

Bresk/íslensku indie pönkararnir í Dreamwife gefa út sína aðra plötu í sumar og gáfu út nýtt lag í síðustu viku af því tilefni. Við heyrum í söngkonu sveitarinnar Rakel Leifsdóttur og ræðum við hana um vegferð Dreamwife sem var stimplað sem stúlknaband í fyrstu en hefur nú öðlast einskonar „költ-status

Um helgina lést einn helsti frumkvöðull iðnaðar-tónlistarinnar Genesis Breyer P-Orridge, 70 ára að aldri. Genesis stofnaði hljómsveitirnar Throbbing Gristle og Psychic-TV sem báðar léku háværa og tilraunakennda tónlist, og vakti athygli fyrir ágenga framkomu, óvenjulegan persónuleika og óvenjulegar lýtaaðgerðir. Við ræðum þennan sérstæða tónlistarmann í Lestinni í dag. Gestir eru Curver Thoroddsen og Hilmar Örn Hilmarsson, fyrrum meðlimur Psychic TV

Bjarki Þór Jónsson heldur áfram að flytja okkur pistla úr heimi tölvuleikjanna. Í sínum þriðja pistli veltir hann fyrir sér hvort skilgreina megi tölvuleiki sem menningarverðmæti og skoðar áhrif þeirra á menningu okkar og samfélag.

Nokkuð hefur borið á því síðustu daga að landsmenn hamstri klósettpappír í verslunum. Eins og margir hafa bent á kemur klósettpappír ekki í veg fyrir veirusmit en að einhverju leyti kann að vera um sálfræðileg viðbrögð að ræða þar sem mannskepnan bregst við hættu með því að huga að sínum helstu grunnþörfum. Ef Íslendingar væru lengra komnir í klósettmenningu þyrfti hinsvegar enginn að hamstra. Klósettáhugakonurnar Marta Sigríður Pétursdóttir og Dröfn Ösp Snorradóttir taka sér far með Lestinni.

Við kynnum okkur uppruna breska mottósins Keep calm and carry on sem er prentað á nánast allar gerðir söluvarnings í dag í hvítum stöfum á rauðum bakrunni. Skiltið vinsæla var fyrst hannað í seinni heimsstyrjöldinni en mottóið á sér mögulega lengri og banvænni sögu sem tengist meðal annars skæðum inflúensufaraldi.

Fjölmörgum viðburðum og samkomum hefur verið aflýst vegna nýju kórónaveirunnar og Covid-19 sjúkdómsins. Kappleikir víða um Evrópu fara fram fyrir luktum dyrum. Úrslitarimman í spurningakeppni framhaldsskólanna Gettu Betur er einn þeirra viðburða sem mun fara fram fyrir tómum sal á föstudag. Við ræðum við stjórnendur Gettu Betur um ákvörðunina og áhrif hennar.

Ílensku tónlistarverðlaunin fóru fram í Hörpu í gærkvöldi. Davíð Roach Gunnarsson fylgdist með og flytur okkur greiningu á úrslitunum og ræðunum, en meðal verðlaunahafa í ár voru Vök,, Hildur Guðnadóttir, Grísalappalísa þessi hér.

Á UAK deginum um helgina ræddi Hrefna Björg Gylfadóttir, loftslagsbaráttukona, um þá viðleitni sína að lifa án sóunar, án þess að skapa rusl. Fjölmargt baráttufólk hefur tileinkað sér slíkan lífstíl en í máli Hrefnu kom fram að þar væru konur í áberandi meirihluta. Hví skyldi það vera? Við ræðum við Hrefnu og skoðum sálfræðina á bakvið persónulegan aktívisma.

Gunnar Theodór Eggertsson kvikmyndagagnrýnandi segir frá tölvuteiknimyndinni Áfram sem er framleidd af Pixar og rýnir í nýja íslenska kvikmynd Síðasta veiðiferðin.

Íslensku tónlistarverðlaunin fara fram í kvöld. Meðal þeirra tónlistarmanna sem hlýtur flestar tilnefningar í ár er djasspíanóleikarinn Ingi Bjarni Skúlason, en hann er tilnefndur til fimm verðlauna fyrir sína þriðju plötu Tenging. Við setjumst niður með Inga Bjarna og ræðum djasstónlist og listina að skapa spunatónlist.

Árið 1822 hóf austurríska tónskáldið Franz Schubert að semja sína áttundu sinfóníu. Hann veiktist hins vegar af sárasótt og lagði verkið til hliðar og kláraði það aldrei. 40 árum síðar var það grafið upp og flutt óklárað. Nú rétt tæplega 200 árum hefur þessi vinsæla ókláraða sinfónía Schuberts verið fullgerð með hjálp gervigreindarforrits. Þórður Ingi Jónsson ræðir við bandaríska tónskáldið Lucas Cantor sem stendur fyrir verkefninu.

Við sökkvum okkur ofan í heim japanska kvikmyndagerðarmannsins Hayao Miyazaki, sem hefur stundum verið kallaður hinn japanski Walt Disney. Í byrjun þessa árs urðu nokkrar af bestu myndum frá framleiðslufyrirtæki Miyazakis, Studio Ghibli, aðgengilegar á Netflix. Við ræðum við Hilmar Finsen, en hann stýrir sérstakri Studio Ghibli-spurningakeppni annað kvöld. Hann segir okkur meðal annars hvað það er sem einkennir myndir frá kvikmyndaverinu.

Mörgum er handþvottur hugleikinn um þessar mundir. Það er þó merkilega skammt síðan að slíkar athafnir voru umdeildar innan læknisfræðinnar. Við skoðum uppruna handþvottar í Lestinni í dag.

Stöðugt fleiri stórviðburðum og samkomum er aflýst um þessar mundir eða skotið á frest vegna kórónuveirunnar og Covid-19. En þó það hafi kannski hægst eitthvað á hjólum menningarlífsins rúlla þau enn. Einn þeirra viðburða sem fer fram í skugga veirunnar er kvikmyndahátíðin Stockfish sem hefst á fimmtudag. Við heimsækjum Tjarnarbíó þar sem undirbúningur er nú í fullum gangi og ræðum við Marzibil Sæmundardóttur framkvæmdastjóra hátíðarinnar.

Bjarki Þór Jónsson flytur annan pistil af fjórum um tölvuleiki, að þessu sinni segir hann frá svokölluðum hugvekjuleikjum, en það eru tölvuleikir sem taka fyrir flókin efni og fá spilarann til að staldra við og hugsa.

Og við heyrum í tónskáldinu Herdísi Stefánsdóttir. Síðustu vikur hefur hún unnið hörðum höndum að tónlist við nýja þætti HBO sjónvarpsstöðvarinnar um dragsýningar í bandarískum smábæjum.