Lestin

Í dag hefst "Klikkuð Menningarhátíð" í tilefni 40 ára afmælis Geðhjálpar. Það verður mikið um dýrðir á hátíðinni, listasýningar, uppistand, tónleikar. Sigurgeir Guðjónsson sagnfræðingur ætlar hinsvegar að fara með fólk í göngutúr. Hann ætlar að leiða áhugasama um miðbæinn og segja sögur af geiðveiku fólki í Reykjavík. Við bregðum okkur á röltið með Sigurgeir í þættinum í dag og heyrum klikkaðar sögur.

Hollensk-tyrkneska sækadelíska synþafönksveitin Altin Gun er dásamlegt móteitur við beljandi síbyljunni sem rennur af færiböndum tónlistarbransans - ekki síst fyrir fólk með smekk fyrir sandbörnum hljómum og austurlenskum grúvum sem er búið að ofspila Khruangbin og langar í eitthvað aðeins exótískara.

Við heyrum annan hlutann í fjögurra pistla röð Ásgeirs Ingólfssonar þar sem hann skoðar mannkynssögu síðustu 250 ára út frá því hvernig hún birtist í nokkrum vel völdum myndasögum frá ýmsum heimshornum. Að þessu sinni er hann staddur í Þýskalandi millistríðsáranna og nasismans, í tveimur myndrænum skáldsögum: Berlin eftir Jason Lutes og Maus eftir Art Spiegelman.

Og við kveðjum Listastofuna, sérstakt listarými í JL-húsinu í Reykjavík sem hefur verið starfrækt undanfarin fjögur ár, en lokar dyrum sínum í kvöld.

Aðgerðarsinninn Marai Larasi ræðir rót #metoo byltingarinnar og hvernig áratuga vinna svartra kvenna fékk flugið þegar hvítar stjörnur tóku hana upp á sína arma.

Hungur - endurminninar um líkama (minn) nefnist endurminningbók bandaríska rithöfundarins Roxane Gay sem er einn aðalfyrirlesara ráðstefnunnar í Hörpu. Í bókinni segir Gay frá því hvernig það er að vera feit svört kona í heiminum í dag. En upphafega þyngdi hún sig meðvitað til að brynja sig eftir nauðgun sem hún varð fyrir aðeins 12 ára gömul.Katrín Hjartardóttir þýðandi segir frá bókinni.

Hlutverk samfélagsmiðla í þessari leiðtogalausu byltingu verður síst ofmetið en er það raunverulega til gagns? Eru samfélagsmiðlar uppspretta sannrar réttindabaráttu eða bergmálshellir? Þær Rannveig S. Sigurvinsdóttir aðstoðarprófessor við sálfræðideild Háskólans í Reykjavík og Ingibjörg Þórðardóttir ritstjóri CNN Digital taka sér far með Lestinni.

Réttlæti og ábyrgð eru stór og flókin hugtök sem við ætlum að reyna að kryfja undir lok þáttar. Hvað þarf til að þolendur kynbundins ofbeldis upplifi að réttlætinu sé fullnægt og hvað þarf til að gerendur og samfélagið allt líti í eigin barm og gangist við sinni ábyrgð í ofbeldinu. Hildur Fjóla Antonsdóttir og Jón Ingvar Kjaran ræða þessi mál síðar í þættinum.

Allt þetta í beinni útsendingu frá Bryggjunni úti á Granda þar sem gestir eru að gera sér glaðan dag eftir fyrirlestra og umræður dagsins á ráðstefnunni #MeToo - Moving Forward í Hörpu.

Hulda B. Waage er á meðal sterkustu kvenna landsins en hún bætti eigið Íslandsmet í bekkpressu um helgina þegar hún lyfti 150 kílóum og tryggði sér þátttöku rétt í heimsmeistaramótinu í greininni. Hún deildi árangrinum með fylgjendum sínum á Instagram, eins og hún gerir reglulega, en þar, inn á milli lyftingamyndskeiða og vöðvasjálfa er allt út í matarmyndum. Vegan matarmyndum. Hnausþykkir vöðvar Huldu eru nefnilega alfarið reknir án dýra og dýraafurða. Við fjöllum um afrek Huldu og kraftlyftingar á vegan fæði í Lestinni í dag.

Við rýnum líka í hönnun sem hefur það að markmiði að dulbúa notendur fyrir sjálfvirkum andlitsgreiningartækjum og eftirlitsmyndavélum, föt fyrir þá sem vilja aftengjast eftirlitssamfélaginu með stíl.

Í pistli sínum í dag fjallar Halldór Armand Ásgeirsson um sögurnar sem við segjum okkur sjálfum, og þar koma meðal annars við sögu lasagna, Joan Didion og áætluð viðbygging við Stjórnarráðshúsið.

Og við heyrum örstutt um bandarísku fræðikonuna og aðgerðasinnann Angelu Davis.

Stéttavitund var nokkuð til umræðu í síðustu viku í samhengi við umdeilda auglýsingaherferð Landsbankans „Ungt fólk og peningar“ - þar sem ungu fólki voru gefin ýmis konar sparnaðarráð. Þeir sem voru í forgrunni í herferðinni voru margir hverjir úr efstu lögum samfélagsins, börn forstjóra, stjórnenda úr fjármálageiranum og áhrifamanna úr þjóðfélaginu. Einn montaði sig á samfélagsmiðlum af því að hafa haft fjögurra milljón króna armbandsúr á hendinni í auglýsingunni. Við ræðum um stéttir og stéttavitund við Guðmund Ævar Oddsson, dósent við Háskólann á Akureyri, í Lestinni í dag.

Björn Bragi Arnarsson dró sig i hlé úr sviðsljósinu á síðasta ári eftir að myndband af honum að káfa á unglingsstúlku fór í dreifingu á netinu. Nú, er hann snúinn aftur. Lestin lítur á hvernig grínistinn vinnur úr reynslu sinni í sýningu hvers titill og innihald vísar sterklega í umrætt hneykslismál.

Vinnur þú við að stjórna fólki sem stjórnar sér samt að mestu sjálft? Vinnuru við að finna upp ónauðsynleg verkefni? Eyðiru kannski mestum vinnutímanum þínum á samfélagsmiðlum og fréttaveitum? Í pistli sínum í dag skoðar Tómas Ævar Ólafsson kjaftæði á vinnustað og styðst við nýlega kenningu bandaríska mannfræðingsins David Graeber um störf sem eru í eðli sínu tilgangslaus.

Og við rifjum upp viðtal við Hildi Guðnadóttur sem í nótt vann Emmy verðlaun fyrir tónlistina í þáttunum Chernobyl.

Við minnumst hins sérstæða og einræna tónlistarmanns Daniels Johnston sem lést í gær 58 ára að aldri. Við ræðum við Ágúst Garðarson sem er mikill aðdáandi Johnston og skipulagði meðal annars tónleika hans í Fríkirkjunni árið 2013

Einu sinni í mánuði, í Framsóknarhúsinu við Hverfisgötu, er partý. Það er reyndar ekkert Framsóknarpartý og hreint ekkert venjulegt partý ef út í það er farið. Það er hinsegin partý. Bara fyrir kynsegin fólk og konur sem elska konur.

Lestin leit við á Hinsegin Ladies Night í gærkvöldi.

Við heyrum fyrsta hlutann í fjögurra pistla röð Ásgeirs Ingólfssonar þar sem hann skoðar mannkynssögu síðustu 250 ára út frá því hvernig hún birtist í nokkrum vel völdum myndasögum frá ýmsum heimshornum. Í þessum fyrsta þætti ferðumst við til Ástralíu, Alsír og í samfélag kínverskættaðra Bandaríkjamanna.

Suður-Kóreska raftónlistarkonan, plötusnældan, fatahönnuðurinn og instagram-áhrifavaldurinn Peggy Gou hefur farið sigurför um dansgólf heimsins síðustu misseri og breytt yfir þau stjörnubjarta nótt - en lag hennar Starry Night er eitt af lögum ársins hingað til. Davíð Roach Gunnarsson skautar yfir feril Peggy Gou hér á eftir en hún er búsett í Berlín og hefur á þremur árum tekist að koma sér í raðir eftirsóttustu plötusnúða í heiminum.

Í breska þinginu standa stjórnarflokkar og stjórnarandstaða andspænis hvorum öðrum og þingmann standa upp í sætum sínum til að halda ræður. Á Íslandi draga Alþingismenn um sæti, þeir sitja í hálfhring og vísa allir í átt að ræðupúltinu. í Slóveníu mynda þingmenn heilan hring til að tákna jafnrétti en í NorðurKóreu sitja þingmenn og horfa allir í eina átt, eins og börn í skólastofu, í átt að leiðtoganum. Í Lestinni í dag veltum við fyrir okkur arkitektúr valdsins með Andrési Inga Jónssyni þingmanni.

Einar Falur Ingólfsson, ljósmyndari lítur við. Hann segir frá ljósmyndaranum Robert Frank sem lést í gær, 94 ára að aldri. Bók Frank, The Americans, er tímamótaverk sem olli straumhvörfum í ljósmyndun.

Rapparinn Birgir Hákon hefur vakið nokkra athygli í íslensku rappsenunni að undanförnu en hann braust fram á sjónarsviðið í fyrra með laginu Sending. Í dag kemur út nýtt myndband við lagið Starmýri eftir Birgi Hákon og breiðskífa er væntanleg á næstu dögum. Þórður Ingi Jónsson hitti rapparann í hljóðveri í miðbæ Reykjavíkur þar sem hann opnaði sig örlítið um vafasama fortíð sína.

Taylor Swift hótaði að fara í mál við Microsoft vegna spjallþjarkans Tay þar sem hún taldi sig hafa eignarrétt á nafninu. Full dramatísk viðbrögð gætu sumir sagt en annað kom á daginn. Spjallþjarkinn gerðist nefnilega nasisti.

Um helgina flykkjast furðuverur í Fífuna, Kópavogi. Undir niðri - undir búningunum það er - eru verurnar auðvitað venjulegt fólk - ósköp venjulegir nördar, myndu einhverjir segja. Þær eru á leið á Midgard ráðstefnuna að spila borðspil og tölvuleiki, LARPA og kynna sér allt það besta sem njarðheimar hafa upp á að bjóða. Í Lestinni í dag fræðumst við um Midgard-ráðstefnuna.

Við veltum líka fyrir okkur sjálfvirkri andlitsgreiningu með breska listamanninum Jake Laffoley. En hann stendur fyrir sýningunni Biometric Exit í sýningarrýminu Midpunkt um þessar mundir.

Halldór Armand Ásgeirsson flytur pistil um hinsegin athyglisviðskipti og það sem kallað hefur verið "woke-washing"

Borgarstjóri í Brasilíu reyndi á dögunum að banna teiknimyndasögu af því að hún sýnir tvo karlmenn kyssast. Uppátækið þykir ekki aðeins lýsa miklum fordómum og fáfræði heldur einnig algjörri vanþekkingu á kristinni listasögu þar sem allt úir og grúir í samkynhneigðri ástleitni.

Hvernig hljómar framtíðin á Íslandi? Hvernig hljómar hnattræn hlýnun og yfirgefnar og sokknar borgir? Þetta eru þær spurningar sem Sveinbjörn Thorarensen, betur þekktur sem Hermigervill, veltir fyrir sér á nýtti plötu, The Future Sound of Iceland sem kom út í sumar. Hermigervill tekur sér far með Lestinni í dag.

Dauðinn er kósý en kraftmikill, lífið hráslagalegt og brothætt skrifar breski heimspekingurinn Timothy Morton í nýlegri bók sinni Being Ecological. Tómas Ævar Ólafsson skoðar bókina og pælir í kenningu Mortons um vist-veruna.

Framleiðslu samnefndrar þáttaraðar um táningsspæjarann Veronicu Mars var hætt árið 2007 en árið 2014 var gerð kvikmynd um kvenhetjuna. Sú hlaut heldur dræma dóma en aðdáendur þyrsti í meira og nú hefur fjórða serían litið dagsins ljós. Áslaug Torfadóttir rýnir í Veronicu fyrr og nú.

The Joker, Jókerinn, upprunasaga illmennisins síglottandi úr sagnaheimi Leðurblökumannsins, Batman, hlaut um helgina gullljónið, aðalverðlaunin á kvikmyndahátíðinni í Feneyjum. Þetta er í fyrsta skipti sem kvikmynd byggð á sagnaheimi ofurhetjanna hlýtur aðalverðlaun á A-lista kvikmyndahátíð - einni af virtustu kvikmyndahátíðum heims. Við heyrum fréttir frá Feneyjum.

Þegar maðurinn drepur dýr skapast tómarúm í fæðukeðjunni sem þarf að fylla. Úlfar eru nauðsynlegir hræætum sem nærast á afgöngum þeirra og halda líka öðrum óværum í skefjum - en þeir eru manninum til ama og því skotnir í hundraðavís. Og hvað gera bændur þá við tómarúmið?

Í Stúdíó Open úti á Granda hefur rándýrinu verið tappað á flösku.

Um helgina býður Snorri Ásmundsson til hugleiðslustundar í Egilshöll þar sem hann hyggst stofna nýja jógahreyfingu, Sana Ba Lana, og umbreytast í óræða veru, meistara Hilarion - heilara og prest í musteri sannleikans. Hilarion, birtist tortryggnum og trúlausum í Lestinni í dag.

Og Marta Sigríður Pétursdóttir gleður okkur með nærveru sinni - hún fór á kvikmyndina Hvítur hvítur dagur í vikunni og setti upp gleraugu rýnisins.

Uppi á Höfða, fyrir utan gamalt verkstæði, kúra tveir sólstólar undir skilti sem á stendur Studio Sol. Þar mætti ætla að fyrir innan sé að finna sólbekki - sérlega gerðarlegar brúnkuvélar - en í staðinn er þar sápa. Bleik, útskorin, í neti. Það verk listamannsins Arnars Ásgeirssonar en sýning á verkum hans stendur yfir í Studio Sol, sem er ekki sólbaðsstofa heldur listagallerí. Við tökum lestina upp á Höfða í þættinum í dag.

Listhópurinn Hlökk kíkti til okkar í stúdíóið en hópurinn blæs til útgáfuhófs í Mengi á föstudaginn.

Tilefnið er platan Hulduhljóð sem skartar samruna ýmissa listgreina sem þær stöllur Ingibjörg Ýr Skarphéðinsdóttir, Lilja María Ásmundsdóttir og Ragnheiður Erla Björnsdóttir ætla að segja okkur betur frá.

Þá lítur lestin einnig inn á við þar sem nýjir þáttastjórnendur spyrja sig - hvað er gott útvarp?

Þau Anna Gyða Sigurgísladóttir og Eiríkur Guðmundsson, lestarstjórar fyrri tíma svara þeirri spurningu.