Lestin

Nanna Kristjánsdóttir rýnir í nýjustu plötu tónlistarmannsins Kanye West, Donda 2. Platan hefur vakið umtal, en ekki endilega fyrir gæði heldur frekar fyrir þær sakir að hana er einungis hægt að hlusta á í Stem-spilara, hönnuðum og seldum af rapparanum.

Kanye West hefur þó ekki bara verið milli tannanna á fólki upp á síðkastið vegna tónlistarinnar heldur einnig vegna sífellt óþægilegri hegðunar sem á sér stað á samfélagsmiðlum. Trevor Noah, spjallþáttastjórnandi blandaði sér í málið og talaði um hegðun rapparans í þætti sínum og beindi athyglinni að þeirri staðreynd að konur sem geta ekki yfirgefið menn sína án þess að verða fyrir áreiti fyrirfinnast í öllum stéttum samfélagsins. Við veltum fyrir okkur umræðunni um hegðun Kanye West sem verður oft samtvinnuð umræðu um geðraskanir hans. Héðinn Unnsteinsson formaður Geðhjálpar rýnir í málefnið með okkur og veitir áhugavert sjónarhorn.

Á laugardag opnar sýningin Draugahundur í Gallerí Port. Þar sýnir Bjargey Ólafsdóttir listakona svarthvítar hundaljósmyndir sem eru hálfgert framhald af sýningunni Rófurass sem fór fram í Listasafni Árnesinga í fyrra. Bjargey kíkti um borð í Lestina og sagði frá áhuga sínum á hundum mætti með bókverk sem kom nýlega út hjá grískri útgáfu með Rófurass-verkunum,

Í áratug hefur Frímann Ísleifur Frímannsson verið áberandi fígúra í íslensku jaðarlistalífi, plötusnúður, tónlistarmaður, kasettuútgefandi og maðurinn á bakvið smáritið Skeleton Horse. Nú um helgina kemur fjórtánda tölublað beinagrinda-hestsins út, að venju 20 svarthvítar síður uppfullar af verkum eftir fjölbreyttan hóp listafólks.

Friðgeir Einarsson, sviðslistamaður og rithöfundur, meðlimur í sviðslistahópnum Kriðpleir, er höfundur leikrita á borð við Útlendingurinn og Club Romantica, sem hann hlaut Grímuverðlaun fyrir. Við fengum að heimsækja hann á vinnustofuna hans í Síðumúla og spjalla við hann um vinnuaðferðir sjálfstætt starfandi sviðslistamanns, sannleikan í sviðslistum og hvort hann þurfi að lúta einhverjum sérstökum siðareglum.

Við heyrum um nýja sjónvarpsþætti, Severence í leikstjórn Bens Stiller. Salvör Bergmann rýnir í þættina sem eru vísindaskáldskapur sem veltir fyrir sér stöðu vinnunnar í lífi nútímafólks.

Skáldkonan Ásta Sigurðardóttir vakti athygli og umtal í lifanda lífi, bæði fyrir listaverk sín og útlit. En eftir stutta og harmræna ævi hefur hún haldið áfram að vekja aðdáun. Í Lestinni dag veltum við fyrir okkur stöðu Ástu í íslenskri menningarsögu og hvernig hún heldur áfram að hafa áhrif á nýjar kynslóðir ungra listakvenna. Lóa ræðir við Viktoríu Blöndal og Steinunni Ólínu Hafliðadóttur.

Við heyrum um nýjustu Pixar-teiknimyndina Turning Red, Rauða breytingin, sem er fyrsta mynd fyrirtækisins sem er leikstýrt af konu. Myndin tekst á við upplifun kínverskra innflytjenda í Kanada, yfirþyrmandi pressu frá foreldrum, og breytingarnar sem eiga sér stað á kynþroskaskeiðinu. En líkami aðalpersónunnar fer skyndilega að taka miklum og vandræðalegum breytingum, í hvert sinn sem hún missir stjórn á tilfinningum sínum breytist hún í risastóra rauða pöndu. Snærós Sindradóttir, útvarpskona á Rás 2 spjallar við Kristján um myndina.

Sölvi Halldórsson flytur pistil um það að opna mjöðmina og spenna rassinn. Hann er með hugann við líkamann og þær hreyfingar sem er manninum frumlægar, eftir að hann skellti sér á námskeið í Primal Movement.

Það er um lítið annað talað í tölvuleikjaheimum þessa dagana en Elden Ring. Leikurinn sem kom út í lok febrúar hefur selst í bílförmum og fengið nánast einróma lof gagnrýnenda er nýjasta afurðin frá fyrirtækinu FromSoftware og tövuleikjahönnuðinum Hidetaka Miyasaki sem er þekktur fyrir einstaklega erfiða leiki og þar er Elden Ring engin undantekning. Nú rökræðir fólk hvort tölvuleikir eigi að vera aðgengilegir öllum eða mega þeir vera svo strembnir að aðeins þeir geta notið þeirra sem gefa sér tugi ef ekki hundruði klukkustunda í spilunina. Davíð Kjartan Gestsson segir frá.

Sverrir Norland kemur svo um borð í Lestina og flytur sinn annan pistil af fjórum um athyglisgáfuna og hvernig er stöðugt verið að grafa undan henni. Í dag skoðar hann hvernig tónlistarsjónvarpsstöðin MTV var brautryðjandi í því að selja aðgang að athygli okkar, þegar stöðin hætti að sýna bara tónlistarmyndbönd og hóf að framleiða höfundalausar sápuóperur, það sem hefur seinna fengið nafnið raunveruleikasjónvarp.

Við ræðum við Steinunni María Bragadóttir, 25 ára rappara og vloggara frá Neskaupsstað. Steinunn sem kallar sig Ztonelove gerir plötukoverin sjálf, mamma hennar tekur upp myndböndin hennar, hún kaupir takta á netinu og hún er fullkomlega sjálfsstæð. Lóa spjallar við hana um tónlistina og lífið í Neskaupsstað

Í dag eru tvær vikur frá því að innrás Rússa í Úkraínu hófst. Fréttirnir af stríðinu bárust mörgum fyrst með tik-tok myndböndum frá rússneskum hermönnum, og svo hefur heimsbyggðin nánast haft milliliðalausan aðgang að stríðssvæðinu í gegnum símamyndbönd sem er dreift á hinum ýmsu samfélagsmiðla. Stríðið hefur þannig verið nefnt fyrsta tik-tok stríðið. Í Lestinni í dag ætlum við að tala um hvernig stríðið birtist okkur á samfélagsmiðlum og netinu. Gestir eru Einar Falur Ingólfsson, ljósmyndari, myndlistarmaður og menningarritstjóri Morgunblaðsins. Þóra Tómasdóttir, fjölmiðlakona, og Jóhann Kristófer Stefánsson, tón og sviðslistamaður. Einnig er rætt við Victoriu Bakshina, nema við Háskóla Íslands.

Í byrjun vikunnar ræddi Lóa við þau Jakub Ziemann og Wiolu Ujazdowska sem eru bæði aðstandendur sýningarninnar Tu Jest Za Drogo sem er í sýningu þessa dagana á litla sviði Borgarleikhússins. Sýningin er á pólsku og spjallið fór fram á ensku, sem er þægilegasta leiðin fyrir okkur til að ræða saman.

Gunnar Ragnarsson rýnir í nýjustu kvikmyndina um leðurblökumanninn, Batman eftir Matt Reeves. Robert Pattinson fer með hlutverk Bruce Wayne í fyrsta skipti, og túlkar hann sem mjög þjakaðan emó-batman, með úfið hár og klessta andlitsmálningu að ?gothara?-sið

Við hringjum á Akranes og heyrum um hryllingsmyndahátíðina Frostbiter sem er haldin í sjötta skipti um helgina. Meðal gesta verður leikstjórinn Greg Sestero sem er þó þekktastur sem leikari í myndinni sem er oft sögð versta kvikmynd allra tíma, The Room.

Svo fáum við Sabinu Westerholm forstjóra Norræna hússins og Elham Fakouri verkefnastjóra fjölmenningarverkefnis hússins í heimsókn og þær ræða um fjölbreytileika og rasisma.

Við kynnum okkur manninn sem er oft sagður fyrsti stríðsljósmyndari sögunnar, Roger Fenton, og spurningar um hvort hans frægasta stríðsljósmynd sé mögulega sviðsett. Fenton ferðaðist austur á Krímskaga árið 1855 til að skrásetja stríð vesturveldanna gegn Rússlandi og sannfæra breskan almenning um að rétt væri að halda óvinsælum stríðsrekstrinum áfram.

Um daginn kláraðist önnur þáttaröð HBO þáttana Euphoria. Þættirnir hafa notið mikilla vinsælda og óhætt að fullyrða að stærstur hluti aðdáanda þáttana eru unglingar. Tala mætti um einskonar Euphoria æði. Hvað er það við þessa þætti sem fær unglinga til að vakna fyrir allar aldir til að horfa á þá? Við greinum Euphoria æðið með aðstoð poppfræðingsins Arnars Eggerts Thoroddsen og tveggja unglingsdætra hans, þeirra Ísoldar og Karólínu.

Tu jest za drogo, Úff hvað allt er dýrt hérna, er fyrsta leikverkið í stóru leikhúsunum hér á landi á pólsku og sérstaklega hugsað fyrir pólskumælandi áhorfendur. Jakub Ziemann leikari og Wiola Ujazdowska leikmynda og búningahönnuður ræða sína upplifun af því að vera pólskir listamenn á Íslandi.

Við ræðum við tónlistarkonuna Katrínu Helgu Ólafsdóttur, sem kallar sig K.óla, en hún sendi nýlega frá sér stuttskífu á bandcamp sem hún vann í starfsnámi í Danmörku, og nefnist einfaldlega DK Recordings. Á plötunni reynir hún að yfirvinna sjálfsefa og fullkomnunaráráttu.

Næstu vikar ætlar Sverrir Norland rithöfundur að rannsaka athyglina, athyglishagkerfið og athyglisbrestinn sem þjakar svo mörg okkar. Í fyrra gaf hann út bókina Stríð og kliður sem fjallaði að miklu leyti um stöðugan upplýsingakliðinn í kringum okkur. Í fjórum pistlum hér í Lestinni ætlar hann að halda áfram að skoða athyglisgáfuna og hvernig tækninýjungar hafa stöðugt verið að þrengja að henni. Og hann byrjar ferðalagið í kústaskáp í New York.

Fyrr í þessari viku ræddum við í Lestinni við Konráð Darra Birgisson, eða Kid Krono eins og hann kallar sig. En það vakti athygli að þessi 17 ára menntaskólanemi er einn höfunda lagsins Louie Bags á væntanlegri plötu Kanye West, Donda 2. Lýsing hans á aðkomunni að laginu vakti athygli mína, vikulega sendir hann lúppur, litlar melódíur eða lagabúta, sem hann hefur búið til á stóran lista af pródúserum, í von um að þeir nota melódíurnar í sína takta, sem þeir senda svo á frægari pródúsera sem koma þeim svo að lokum til stjarnanna. Arnar Ingi Ingason, lagasmiður og pródúsent, kemur við og útskýrir lagasmíðaiðnaðinn í hip-hop heiminum.

Við heimsækjum sýningarrýmið Open úti á Granda, en um helgina fer þar fram útsala á myndlist, allt á að seljast á miklum afslætti á sýningu sem mögulega er um leið krítík á söluvöruvæðingu íslensks myndlistarlífs

Ásgeir H. Ingólfsson flytur seinni pistil sinn frá kvikmyndahátíðinni í Berlín sem fór fram í síðasta mánuði. Hann rýnir í Svissnesku myndina Órói sem fjallar um rússneska anarkistann og kortagerðamanninn Kropotkin og sv tvær austurevrópskar myndir, Kjörbúðin og Verkalýðshetjur.

Við heimsækjum tvo menntaskóla og heyrum hvað unglingum landsins finnst um stríðið í Úkraínu, hvernig stríðið birtist á samfélagsmiðlum og hvaða skilaboð þau hafa til Pútíns Rússlandsforseta

Feðgarnir Sjón og Flóki Sigurjónsson heimsækja Lestina og segja frá samstarfi sínu en þeir hafa nýlega notað gervigreindartækni til að vinna myndbandsverk út frá ljóðum. Þeir segja mikilvægt að hætta að hugsa um upplifun mannsins sem einstaka og æðri en skynjun véla og tauganeta.

Salvör Bergmann rýnir í sjónvarpsþættina Pam and Tommy sem nú er verið að sýna á Disney Plús, þættir sem fjalla um frægasta ástarsamband tíunda áratugarins og eflaust frægasta kynlífsmyndband sögunnar.