Lestin

Tæpum áratug eftir að við sögðum skilið við fyrsta kvenforsætisráðherra Danmerkur Birgitte Nyborg snýr hún aftur í fjórðu þáttaröðinni af Borgen. Þetta stjórnmáladrama heltók dönsku þjóðina og síðar heimsbyggðina. Við spjöllum við Birtu Björnsdóttur, fréttamann, um hvað þættirnir segja okkur um danska stjórnmálamenningu.

Í janúar 2021 skellti Stöð 2 í lás. Eða þannig upplifðu margir það, þegar ákveðið var að framvegis myndu aðeins áskrifendur geta horft á sjónvarpsfréttirnar sem fram að því höfðu verið í opinni dagskrá. Ákvörðunin vakti spurningar um lifibrauð fjölmiðla, um lýðræðishlutverk fjórða valdsins en þó kannski fyrst og fremst hvort þetta væri einu sinni góð hugmynd. Myndi Stöð 2 lifa þetta af? Ári síðar segir Þórhallur Gunnarsson, framkvæmdastjóri Sýnar, að svarið sé já - og vel það.

Davíð Roach fjallar um velsku tónlistarkonuna Cate Le Bon og nýja plötu hennar, sem ber titilinn Pompeii. Þetta er sjötta breiðskífan sem Le Bon sendir frá sér - titillinn hljómar heimsendalega en gagnrýnendur hafa hafið hana til skýjanna - Davíð Roach segir okkur frá þessum áhugaverða listamanni og af einhverjum ástæðum, geitinni hennar.

Í næstu vikur verður frumsýnd fyrsta kvikmyndin í fullri lengd eftir tvo rétt rúmlega tvítuga kvikmyndagerðarmenn. Dramatíska spennumyndin Harmur eftir þá Anton Karl Kristenssen og Ásgeir Sigurðsson er gerð fyrir lítinn pening en af mikilli ástríðu og útsjónarsemi.

Og talandi um unga kvikmyndagerðarmenn. Við heyrum um breytt fyrirkomulag á stuttmyndakeppninni Sprettfisk sem er árlegur viðburður, hluti af kvikmyndahátíðinni Stockfish. Nú fer keppnin fram í fleiri flokkum en áður og verðlaunin veglegri. Marzibil Sæmundardóttir framkvæmdastjóri hátíðarinnar segir frá.

Heimildaþættirnir Get Back um frægustu hljómsveit 20. aldarinnar, Bítlana, vöktu mikla athygli og umtal þegar þeir komu út undir lok síðasta árs. Og síðan þá hefur fólk rökrætt hvort Paul sé óþolandi stjórnsamur, hvort stöðug nærvera Yoko sé þrúgandi, og af hverju George hætti tímabundið í bandinu. Gunnar Ragnarsson kvikmyndagagnrýnandi hefur hins vegar tekið þessa þætti í smáskömmtum, míkródósað bítlana undanfarnar vikur, og hann lýsir áhrifunum í Lest dagsins.

Við röltum í kringum tjörnina í Reykjavík með Sigríði Eir Zophaníasdóttur, sviðslistakonu, og ræðum um berskjöldun á sviði og sviðssetningu hins persónulega. En um helgina sýnir hún í Tjarnarbíói verkið Engar flatkökur í erfidrykkjunni þar sem hún og móðir hennar eiga í trúnó á sviðinu. Þær ætla ekki að tala um krabbamein og dauða en munu þó ræða skipulag jarðarfararinnar, já og veitingarnar í erfidrykkjunni.

Sölvi Halldórsson flytur okkur pistil um sjálfið í samtímanum: handbremsubeygjur, kæfugerð, Gísli Pálmi, Laddi og Shrek koma meðal annars við sögu.

En við byrjum á Óskarstilnefningum.

Í öðrum þætti Pam and Tommy - sem segir söguna af einni frægustu heimaklámmynd sögunnar - stígur óvænt stjarna myndarinnar á svið, nefnilega typpið á Tommy Lee. Atriðið er afar óvenjulegt og sumir áhorfendur hafa tekið það óstinnt upp en það er í það minnsta til þess fallið að endurvekja minninguna um einn frægasta reður Hollywood, Tommy Lee mögulega til nokkurrar gleði. En hvað með Pamelu?

Þórður Ingi Jónsson jaðarfréttaritari Lestarinnar í Bandaríkjunum hefur verið að þefa uppi það athyglisverðasta á jaðrinum vestanhafs. Að þessu sinni heimsækir hann listagalleríið Superchief sem er með útibú í New York, Miami og Los Angeles - en það síðastnefnda opnaði nýlega aftur eftir gassprengingu sem rústaði sýningarýminu í upphafi faraldurs.

Og við veltum fyrir okkur samtvinnun, öráreiti og hómó-nationalisma eða hinsegin þjóhverfu, með Hjörvari Gunnarssyni. En í mastersverkefni sínu tók hann viðtöl við og rannsakaði reynslu samkynhneigðra karla af asískum uppruna á Íslandi.

Við kynnum okkur nýja róttæka og ögrandi mannkynssögu sem er umtöluð og umdeild þessa dagana. Þetta er bókin The Dawn of everything, Dögun heila klabbsins, Ný saga mannkyns eftir mannfræðinginn David Graeber og fornleifafræðinginn David Wengrow. Meira um það á eftir.

Ástalíf, rómantískt ástarlíf, hófstillt kynferðislíf og afbrigðilegt kynferðislíf.Þetta eru nokkur af þeim hugtökum sem notuð voru til að lýsa kynvitund og kynhegðun mannsins í sjálfshjálparbókum á fyrri hluta síðustu aldar - hugtök sem notuð voru áður en orðið kynlíf varð til - löngu áður en við tókum að má út hugmyndir um að til væri eitthvað sem héti afbrigðilegt kynferðislíf. Hvað breyttist? Hvernig fórum við frá því að roðna af minnsta tilefni í að kippa okkur ekki upp við þriggja stafa tölu fyrri rekkjunauta nýs maka - nú eða kynferðislegar kyrkingar? Katrín Ásmundsdóttir leitar svara hjá Sólveigu Önnu Bóasdóttur, prófessor í guðfræðilegri siðfræði í Háskóla Íslands.

Á morgun hefjast vetrarólympíuleikarnir í Peking formlega. Á dagskránni eru hinar ýmsu vetraríþróttir: skíði, krulla og skautar - íþróttagreinar sem krefjast kannski mismikils af keppendum hvað útlitið varðar. Við endurflytjum brot úr innslagi frá sumarólympíuleikunum 2021 þar sem hár og naglatíska ólympíufara var til umfjöllunar.

Um helgina var sýndur tvöfaldur lokaþáttur spennuþáttaraðarinnar Svörtu Sandar á stöð 2. Baldvin Z leikstýrir þáttunum sem hefjast á því að lík ungrar erlendrar konu finnst á svartri íslenskri sandfjöru, Júlía Margrét Einarsdóttir rýnir í þættina.

Hljómsveitin Börn særir fram frumorku pönksins í tónlist sinni, svartklædd, nælur, göt og gaddar,, ofursvalar einfaldar lagasmíðar þar sem naumhyggjulegur basso, vélrænn trommutaktur og skerandi gítarar fléttast saman undan feminísku reiðiöskri söngkonunnar. Í síðustu viku kom út ný plata frá Börnum, Drottningar Dauðans, fyrsta plata sveitarinnar í sjö ár.

Við sökkvum okkur ofan í rökkurheima Martraðarsundsins, Nightmare Alley. Gunnar Ragnarsson fjallar um þessa nýjustu mynd mexíkanska leikstjórann Guillermo Del Toro,og rökkurmyndir sem hún stælir.

Við heyrum í Íslendingi sem geymir einn af fjórtán lyklunum að internetinu. Nokkrum sinnum á ári þarf Ólafur Guðmundsson að mæta með lykilinn sinn í leikræna athöfn í hátæknilegu öryggisrými Virginíu eða Los Angeles til að tryggja áframhaldandi öryggi og framgang internetsins.

Allir geta fengið það en sumir meira en aðrir - þetta er yfirskrift opnunarfyrirlesturs Hafdísar Erlu Hafsteinsdóttur í fyrirlestrarröðinni Hinsegin Íslands í alþjóðlegu samhengi. Þetta ?það? sem allir geta fengið er alnæmi en í fyrirlestrinum fjallar Hafdís um alnæmisfaraldurinn á Íslandi í víðu sögulegu samhengi og rekur meðal annars orðræðu hans aftur til hernámsáranna.

Við fáum sendan pistil frá Akureyri. Anna Dóra Gunnarsdóttir fer að venju um víðan völl. Að þessu sinni veltir hún fyrir sér árstíðunum, segir frá húsnæðiskaupum, heitum sumardögum, bónusferðum og fisléttri ermalausri blússu.

Undanfarnar vikur hafa deilur um kyrkingar og kynfræðslu klofið feministarhreyfinguna á íslandi. Hlédís Maren Guðmundsdóttir fjallar um hugmyndfræðilegar deilur og kvenréttindi í Lest dagsins.

Við fjöllum um kanadíska klifrararann Marc-André Leclerc sem er viðfangsefni heimildarmyndarinnar The Alpinist. Á unga aldri skrifaði þessi hófsama hetja nafn sitt á spjöld klifursögunnar, en hann stundaði það að klífa þverhnípta tinda án nokkurrar tryggingar eða öryggisbúnaðar. Margrét Rún Rúnarsdóttir segir frá þessari rómantísku hetju og harmrænum örlögum hennar.

Þórður Ingi Jónsson hefur verið að kynna sér það nýjasta í kínverskri jaðarmenningu. Hann hitti kínverska myndlsitarmanninn, Tianzhuo Chen að máli og ræddi við hann um kínverska framúrstefnu og partý á tímum kóvid.

Þættirnir Venjulegt Fólk sem fjalla um leikara-vinkonurnar Völu og Júlíönu og allt venjulega fólkið í kringum þær hafa notið mikilla vinsælda. Þættirnir hófu göngu sína árið 2018 og nú er fjórða serían komin á Sjónvarp Símans. Fannar Sveinsson, sem oft er kenndur við hraðfréttir, leikstýrir þáttunum. Hann sest um borð í Lestina í dag og útskýrir af hverju Venjulegt fólk eru ekki bara hreinræktað grín.

Davíð Roach Gunnarsson sökkvir sér ofan í feril og hljóðheim breska raftónlistarmannsins Bonobo, en nú á dögunum kom út ný breiðskífa frá kappanum, platan Fragments.

Við heyrum líka um nýjustu viðbótina í Marvel-söguheiminn, sjónvarpsþáttaröðina Hawkeye sem eru aðgengilegir á Disney Plús. Salvör Bergmann fjallar um Auga hauksins og hugmyndafræði ofurhetjumyndanna.

Fyrr í dag lék karlalandslið Íslands í handknattleik við lið Svarfellinga, sigraði með 10 mörkum í síðasta leik sínum í milliriðli evrópumótsins. Þrátt fyrir fjölda kóvidsmita hefur hið unga og efnilega landslið heillað þjóðina og langt síðan að íslendingar hafa verið jafn spenntir fyrir stórmóti í handbolta. Í upphafi aldarinnar var handboltinn hins vegar vinsælasta íþróttin, svo vinsæl að ein tegund tónlistar var kennd við hann. Við kynnum okkur fyrirbærið Handboltarokk í Lest dagsins

Listakonan Sunneva Ása Weisshappel veitir sjaldan viðtöl en hún mætir um borð í Lestina í dag og ræðir við Hlédísi Maren Guðmundsdóttur um myndlist á tímum pólitísks rétttrúnaðar, heimspeki, boxamenningu, sviðsetta góðmennsku og margt fleira.

Nú á sunnudag eru 50 ár liðin frá sunnudeginum blóðuga, Bloody Sunday, þar sem breskir hermenn skutu fjölda óbreyttra borgara til bana í kröfugöngu í Derry í Norður-Írlandi. Sólveig Jónsdóttir, stjórnmálafræðingur og rithöfundur fór af því tilefni til Norður Írlands ásamt

dagskrárgerðarmanninum Gunnari Hanssyni og tók viðtöl, meðal annars við aðstandendur hinna látnu.