Spegillinn 2. nóvember 2018

Fréttir:

Bæði manninum og konunni, sem voru í gærkvöld úrskurðuð í vikulangt gæsluvarðhald vegna brunans á Selfossi, var gert að sæta einangrun.

Enn á eftir að semja um réttindi borgara sem hyggja á búsetu í Bretlandi eftir Brexit. Utanríkisráðherra segir að skilaboð breskra stjórnvalda gefi góð fyrirheit.

Meirihluti fulltrúa Kristilega þjóðarflokksins í Noregi greiddi atkvæði með því, á aukalandsfundi flokksins, að ganga til liðs við stjórn Hægriflokksins, Framfaraflokksins og Venstre, í stað þess að mynda nýja stjórn með flokkum til vinstri. Ríkisstjórn Noregs heldur því velli.

Lengri umfjallanir:

Á næstu árum eiga að rísa 500 hagkvæmar íbúðir fyrir ungt fólk á níu lóðum í Reykjavík. Sumar hugmyndir gera ráð fyrir að deilibílafloti verði hluti af sameign húsanna. Arnhildur Hálfdánardóttir ræðir við Óla Örn Eiríkisson, formann starfshóps borgarinnar um verkefnið.

Gustl Mollath lenti í harðvítugri deilu við konu sína um aldamótin og sakaði hana og bankann hennar um meiriháttar samsæri og risavaxin skattsvik. Kerfið brást harkalega við, hann var metinn ósakhæfur, geðsjúkur samsæriskenningasmiður og var lokaður inni á geðdeild í sjö ár. Þýskir fjölmiðlar fóru seint og um síðir að skoða málið og í ljós kom að ekki stóð steinn yfir steini í dómsmeðferðinni. Nú virðist flest sem hann benti á hafa verið rétt og tengist risaskattsvikamáli sem flett var ofan af um daginn. Pálmi Jónasson segir frá.

Fyrst Danske Bank, nú Nordea - báðir þessir norrænu bankar eru í rannsókn bæði heima og heiman vegna peningaþvættis og sagan líklega enn langt í frá öll. Sigrún Davíðsdóttir fjallar um þetta.

Umsjón: Arnhildur Hálfdánardóttir

Tæknimaður: Magnús Þorsteinn Magnússon

Fréttir:

Lögregla hefur rökstuddan grun um að eldsupptök í einbýlishúsinu við Kirkjuveg á Selfossi í gær, þar sem tvennt fórst, séu af mannavöldum. Farið hefur verið fram á viku gæsluvarðhald yfir karli og konu á miðjum aldri.

Forseti Alþýðusambandsins, segir að það sé gríðarlega alvarlegt mál þegar fólk sé rekið úr stéttarfélagi. Sérstaklega þegar það blandist inn í kosningu á forystusveit.

Starfshópur skipaður af umhverfisráðherra leggur til að notkun einnota burðarpoka úr plasti verði hætt, einnota plastáhöld bönnuð og endurvinnsla aukin.

Gerð samnings um að Vegagerðin sinni Húsavíkurhöfðagöngum er á lokastigi, segir samgönguráðherra. Hann beitti sér fyrir því að ljósin í göngunum yrðu kveikt að nýju í dag.

Saksóknarinn sem hefur síðustu ár sótt til saka marga af þekktustu stjórnmálamönnum Brasilíu samþykkti í dag boð um að verða dómsmálaráðherra í næstu ríkisstjórn landsins.

Lengri umfjallanir:

Hvað hindrar slökkviliðsmenn helst í að komast inn í brennandi hús? Arnhildur Hálfdánardóttir ræðir við Pétur Pétursson, slökkviliðsstjóra hjá Brunavörnum Árnessýslu.

Starfshópur hefur lagt fram fjölbreyttar tillögur til að minnka plastmengun. Arnhildur Hálfdánardóttir ræðir við formann hópsins, Laufeyju Helgu Guðmundsdóttur, lögfræðing.

Þó að rafbílum muni fjölga nokkuð ört á næstu árum mun það ekki nægja til að ná markmiðum Parísarsamkomulagsins. Arnar Páll Hauksson fjallar um nýja skýrslu um rafbílavæðingu.

Skömmu fyrir fjögur í dag var tilkynnt um eld í einbýlishúsi á Selfossi. Slökkvistarf stendur enn yfir en mikill eldur var í húsinu og ekki unnt fyrir slökkvilið að komast inn vegna gríðarlegs hita. Húsráðandi og gestkomandi kona eru í haldi lögreglu vegna rannsóknar á eldsupptökum. Grunur er um að karl og kona hafi verið á efri hæð hússins þegar eldurinn kom upp. Þeirra er nú leitað. Sérfræðingar tæknideildar lögreglunnar á Höfuðborgarsvæðinu hafa verið kallaðir til aðstoðar við rannsókn málsins.

Utanríkisráðherrar Norðurlandanna fordæma írönsk stjórnvöld vegna tilræðis við landflótta Írana sem búa á Norðurlöndunum.

Formaður Þroskahjálpar segir dæmi um að laun þroskahamlaðs fólks séu 1500 krónur á mánuði. Algengt sé að greiddar séu 10 þúsund krónur í mánaðarlaun fyrir starf á vinnu- og verkþjálfunarstöðum.

Húsavíkurhöfðagöng eru hluti af vegakerfinu en ekki einkavegur fyrir PCC. Þetta kom fram í svari stjórnvalda við fyrirspurn eftirlitsstofnunar EFTA árið 2016.

Framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins telur að skynsamlegt væri að semja um einhvers konar kyrrstöðusamninga nú þegar hagsveiflan hefur náð hámarki.

Bæði fjármálaráðherra og framkvæmdastjóri SA segja að reynslan sýni að krónutöluhækkanir breytist í prósentuhækkanir og leiti upp allan launastigann. Forseti ASÍ segir að þær gangi ekki eftir þegar efsta fitulagið í samfélaginu reikni sér alltaf bónus ofan á þær krónutöluhækkanir sem lægstu laun eru að hækka um. Arnar Páll Hauksson.

Klukkunni var seinkað um klukkustund í Evrópu, síðastliðinn sunnudag, og kannski í síðasta skipti. Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins hefur lagt fram tillögu um að á næsta ári verði flýting og seinkun klukkunnar aflögð. Ekki er einhugur um tillöguna meðal aðildarríkjanna. Guðmundur Björn Þorbjörnsson.

Ný bók um alþjóðlegu fjármálahremmingarnar 2008 eftir sagnfræðinginn Adam Tooze sýnir glögglega samhengið í fyrirgreiðslum bandaríska seðlabankann: Bandaríkin aðstoðuðu banka og lönd sem vörðuðu bandaríska hagsmuni enda gætu önnur lönd leitað til Alþjóða gjaldeyrissjóðsins. Sigrún Davíðsdóttir

Samkomulag er milli Íslands og Bretlands að íslenskir ríkisborgarar sem búa í Bretlandi og breskir ríkisborgarar sem búa á Íslandi haldi öllum sínum réttindum eftir útgöngu Breta úr Evrópusambandinu. Þetta var handsalað á fundi Katrínar Jakobsdóttur með Theresu May forsætisráðherra Bretlands í Ósló í dag.

Tugþúsundir fjölskyldna eru fastar á leigumarkaði,- aðeins átta prósent af þeim sem leigja, vilja leigja. Húsnæðismálaráðherra telur að hægt sé að bæta stöðuna á húsnæðismarkaði með því að fylgja fordæmi Finna.

Landlæknir er fylgjandi því að gefa konum kost á að rjúfa meðgöngu fram í 22. viku í stað 16. eins og nú er.

Hjúkrunarfræðingur hefur viðurkennt að hafa myrt 100 sjúklinga sem voru í hans umsjá á tveimur sjúkrahúsum í Þýskalandi.

Persónuvernd telur að Barnaverndarstofa hafi brotið lög þegar stofnunin afhenti RÚV og Stundinni gögn um samskipti við velferðarráðuneytið.

Leigjendur hafa það að jafnaði verra en þeir sem eiga húsnæði. Þetta kemur fram í nýrri skýrslu Íbúðalánasjóðs og velferðarráðuneytisins um stöðu og þróun húsnæðismála. Húsnæðismálaráðherra telur brýnast að uppræta íbúðaskort með því að byggja húsnæði í stórum stíl. Hann horfir til Finnlands og vill að stjórnvöld og sveitarfélögin stígi fastar inn í húsnæðismarkaðinn. Formaður félags leigjenda vill leiguþak. Arnhildur Hálfdánardótir.

Miklar líkur eru á að ný ríkisstjórn verði mynduð í Noregi og að Erna Solberg forsætisráðherra verði að taka fjórða flokkinn inn í stjórn sína. Kristilegi þjóðarflokkurinn vill ráðherrastóla í stað þess að verja stjórnina bara falli. Að öðrum kosti verði mynduð ríkisstjórn til vinstri með Verkamannaflokknum. Gísli Kristjánsson.

Eins og heyra mátti í breska þinginu í gær þegar Philip Hammond fjármálaráðherra lagði fram fjárlagafrumvarpið markast átökin í breskum stjórnmálum enn af átökum um niðurskurð og velferðarkerfið. En stóri óvissuþátturinn, sem fjármálaráðherrann nefndi þó varla, er Brexit. Sigrún Davíðsdóttir.

Til greina kemur að flýta framkvæmdum á Reykjanesbraut, þar sem banaslys varð í gær, með því að taka þær út úr samgönguáætlun og fjármagna með öðrum hætti. Þetta segir Sigurður Ingi Jóhannsson, samgönguráðherra, Jóhann Bjarni Kolbeinsson fréttamaður ræddi við hann.

Thomas Möller Olsen, sem var dæmdur fyrir morðið á Birnu Brjánsdóttur, hélt í Landsrétti við fyrri framburð um að skipsfélagi hans hefði orðið henni að bana. Alma Ómarsdóttir fréttamaður hefur fylgst með meðferð málsins í Landsrétti.

Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra telur öllu skipta að umræða um hinn svokallaða þriðja orkupakka verði upplýst. Hún ræddi í dag við kollega sinn Ernu Solberg um orkupakkann sem hefur þegar farið í gegnum norska þingið, sem og viðbrögð við útgöngu Breta úr Evrópusambandinu. Birta Björnsdóttir ræddi við Katrínu.

Tveir menn sem handteknir voru í Landsbankanum í Borgartúni í dag eru eru grunaðir um peningafölsun.

Vaðlaheiðargöng verða ekki opnuð fyrsta desember eins og stefnt hefur verið að. Þess er þó vænst að hægt verði að hleypa umferð í göngin fyrir áramót. Ágúst Ólafsson ræðir við Valgeir Bergmann, framkvæmdastjóra Vaðlaheiðarganga hf.

---

Það þarf að leita fleiri leiða til að fjármagna samgöngubætur í landunu og þeirra er mikil þörf. Anna Kristín Jónsdóttir ræðir við Bergþór Ólason, formann Umhverfis- og samgöngunefndar og Jón Gunnarsson varaformannhennar.

Það styttist í stofnun þjóðarsjóðs. Arnar Páll Hauksson segir frá fyrirhuguðum þjóðarsjóði sem gæti orðið 250 til 300 milljarðar innan 20 ára. Í hann rynnu þá arðgreiðslur orkufyrirtækja. Í tímabundnu bráðabirgðaákvæði er gert ráð fyrir að hluti arðgreiðslnanna renni til uppbyggingar hjúkrunarrýma og eflingar nýsköpunar í atvinnulífinu

Umsjón: Anna Kristín Jónsdóttir

Tæknimaður: Grétar Ævarsson

Stjórn útsendingar í fréttahluta: Björg Guðlaugsdóttir

Fréttir:

Mál þar sem tekist er á um hæfi fjögurra dómara við Landsrétt fær flýtimeðferð hjá Mannréttindadómstól Evrópu.

Bandaríska alríkislögreglan hefur handtekið einn mann í tengslum við rannsókn á fjölda bréfasprengja sem sendar hafa verið pólitískum andstæðingum Bandaríkjaforseta síðustu daga.

Umboðsmaður Alþingis telur sveitarstjórnir hafa rétt til að ráða sér framkvæmdastjóra á pólitískum forsendum. Heimilt geti verið að líta til sjónarmiða sem almennt teljist ekki málefnaleg.

Konur í félagslega erfiðri stöðu sem óska eftir þungunarrofi milli sextándu og tuttugustu og annarrar viku meðgöngu hafa til þessa þurft að leita til útlanda eftir þjónustunni. Þetta mun breytast verði nýtt frumvarp heilbrigðisráðherra að lögum.

Lengri umfjallanir:

Ný forysta hefur tekið við stjórn Alþýðusambandsins og kona gegnir í fyrsta sinn embætti forseta ASÍ. Fyrsti varaforseti segir að fyrir ári síðan hefði verið óhugsandi að hann yrði kjörinn í embættið. Arnar Páll Hauksson segir frá.

Ákvörðun dómara um fréttabann meðan á skýrslutökum stendur í réttarhöldunum yfir Thomas Möller Olsen felur í sér meðalhóf, segir Sigríður Árnadóttir, fyrrverandi fréttastjóri og núverandi aðstoðarsaksóknari. Fjölmiðlar fái að afla sér frétta en birting sé aðeins tafin fram yfir þann tíma sem hún gæti skaðað málið. Brynjólfur Þór Guðmundsson.

Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins hefur útnefnt Ósló Umhverfisvæna borg Evrópu 2019. Á sama tíma og Ósló verður græn, er Noregur olíuútflutningsríki. Ásrún Brynja Ingvarsdóttir segir frá.

Íslenska ríkið var í dag dæmt til að greiða Jóni Höskuldssyni héraðsdómara rúmar 5 milljónir í skaða- og miskabætur vegna þess að gengið var fram hjá honum við skipan dómara í Landsrétt.

Minni von er til þess að ungt fólk sem fer í geðrof vegna kannabisreykinga nái sér aftur, en þeir sem fara í geðrof af öðrum ástæðum. Þeim hefur fjölgað verulega sem koma á geðdeild í geðrofi vegna kannabisreykinga.

Sendiráð Norðurlandanna í Bandaríkjunum hafa síðustu daga svarað fullyrðingum starfsmanna Hvíta Hússins sem segja að tilraunir með sósíalisma hafi skaðað Norðurlönd. Hvíta húsið birti þessar fullyrðingar á heimasíðu sinni í fyrradag.

Öryrkjabandalagið vill taka upp samvinnu og virkt samráð við Alþýðusambandið í komandi kjarabaráttu. Áskorun um þetta var send inn á þing ASÍ í dag.

Umhverfisráðherra hefur ákveðið að fjölga rjúpnaveiðidögum úr 12 í 15.

Heimsfaraldur sambærilegur spænsku veikinni gæti orðið á fjórða þúsund manns að bana á höfuðborgarsvæðinu. Yfirlæknar á Landspítalanum telja spítalann hafa minni burði til að bregðast við heimsfaraldri nú en árið 2009. Þá sprengdi tiltölulega vægur faraldur svínaflensu gjörgæsluna. Arnhildur Hálfdánardóttir segir frá og ræðir við Þórólf Guðnason, Magnús Gottfreðsson og Ólaf Guðlaugsson.

Um fátt hefur meira verið fjallað á síðustu vikum en morðið á blaðamanninum Jamal Khasoggi. Það hefur nánast komið af stað milliríkjadeilu á milli Tyrklands og Sádi-Arabíu. Málið snýst þó um miklu meira en örlög eins blaðamanns, hræðileg örlög hans hafa í raun snúist upp í valdabaráttu tveggja manna sem báðir vilja láta líta á sig sem leiðtoga múslima í heiminum. Jóhann Hlíðar harðarson segir frá.

Umsjón Arnar Páll Hauksson

Tæknimaður Jón Karl Helgason

Þúsundir kvenna lögðu niður vinnu í dag og tóku þátt í baráttufundum á Arnarhóli og víða um land. Fyrrverandi forsætisráðherra segir að orðið hafi bakslag í jafnréttisbaráttunni á Íslandi

Sýslumaðurinn á höfuðborgarsvæðinu hefur frá því í sumar stöðvað starfsemi þriggja gististaða á höfuðborgarsvæðinu og óskað eftir lögreglurannsókn á nokkrum öðrum.

Tuttugu karlar hafa verið sakfelldir og dæmdir til samtals 220 ára fangelsisvistar í Bretlandi fyrir að hafa árum saman níðst á og nauðgað 15 ungum stúlkum.

35 vindmylla vindorkugarður verður í kvöld kynntur fyrir íbúum í námunda við Gilsfjörð. Að vindorkugarðinum stendur fyrirtækið EM orka sem hefur nú þegar hafið vindmælingar og umhverfismat.

Sænsk rannsókn sýnir að kuldi og þungbúið veðurfar getur aukið líkur á hjartaáfalli.

Gylfi Arnbjörnsson, fráfarandi forseti Alþýðusambands Íslands, telur mikilvægt í kjarabaráttunni að stefna ávallt upp á við. Það eigi frekar að gera með hægum skrefum til að forðast bakslag. 43. þing Aldýðusambands Íslands hófst í dag og stendur í þrjá daga.

Umsjón Arnar Páll Hauksson

Tæknimaður. Mark Eldred

Fréttir:

Ef komið yrði til móts við kröfur um að lægstu laun yrðu skattfrjáls, þyrfti að stórhækka skatta á aðra tekjuhópa, segir fjármálaráðherra.

Utanríkisráðherrar sjö helstu iðnríkja heims krefja Sáda um svör um afdrif blaðamannsins Jamals Kasoggis.

Lögreglan á Norðurlandi eystra gerði húsleit á heimili manns sem hefur setið í gæsluvarðhaldi og einangrun síðan í gær vegna andláts konu á Akureyri á sunnudag.

Seðlabankinn keypti krónur á gjaldeyrismarkaði um miðjan dag eftir að gengi krónunnar lækkaði mikið fram eftir degi. Upphæð viðskiptanna er sögð nema rúmum milljarði króna.

Lengri umfjallanir:

Norskur lagaprófessor segir að íslensk stjórnvöld geti ekki staðið í vegi fyrir því að raforkustrengur verði lagður milli Íslands og meginlands Evrópu, verði þriðji orkupakkinn samþykktur. Lögmaður sem vann greinargerð um þriðja orkupakkann segir að fullyrðingarnar standist ekki. Arnar Páll Hauksson.

Tíminn er að renna út og spennan að magnast. Þannig eru Brexit-aðstæður í Bretlandi. Sigrún Davíðsdóttir fer yfir stöðu mála í Bretlandi.

Umhverfisverkfræðingur segir, að ef eigi að minnka losun frá landbúnaði til þess að tillaga stjórnvalda um minnkun losunar frá landbúnaði geti orðið að veruleika, þurfi að hætta að flytja inn tilbúinn áburð og byrja að vinna metan úr mykju í stórum stíl. Arnhildur Hálfdánardóttir.

Spegillinn 22.10.2018

Umsjón: Pálmi Jónasson

Karlmaður hefur verið úrskurðaður í gæsluvarðhald eftir að ung kona fannst látin á heimili sínu á Akureyri í gær. Ekki hefur verið hægt að yfirheyra manninn vegna annarlegs ástands hans.

Stjórnvöld í Þýskalandi ætla að frysta öll vopnaviðskipti við stjórnvöld í Sádi-Arabíu þar til morðið á blaðamanninum Jamal Khashoggi verði rannsakað til fulls. Forsætisráðherra Bretlands segir að sannleikurinn um morðið verði að koma í ljós.

Áfrýjunarnefnd samkeppnismála staðfesti í dag ákvörðun Samkeppniseftirlitsins um að stöðva gjaldtöku Isavia fyrir rútustæði við Flugstöð Leifs Eiríkssonar.

Nær fjórði hver Íslendingur ber lítið eða ekkert traust til þjóðkirkjunnar. Ánægja með störf biskups hefur aldrei mælst minni.

Lengri umfjallanir:

Krónprinsinn í Sádi-Arabíu er nánast einráður í skjóli föður síns. Hann hefur komið á ýmsum umbótum en stýrir landinu af fádæma hörku. Fullvíst er talið að hann hafi fyrirskipað morðið á blaðamanninum Jamal Khashoggi sem var bútaður í sundur með beinasög. Pálmi Jónasson segir frá.

Græningjar og aðrir minni flokkar unnu stórsigur í sveitarstjórnarkosningum í Belgíu. Hægriflokkar og popúlistar hafa verið á hraðri uppleið síðustu misserin í Evrópu og vekja því úrslitin nokkura athylgi á meginlandinu. Stjórnmálaskýrendur segja úrslitin geta verið forsmekkinn því sem koma skal í þingkosningum á næsta ári, og í kosningum til Evrópuþings. Guðmundur Björn Þorbjörnsson í Brussel segir frá.

Margar glæsieignir í Bretlandi eru í eigu aflandsfélaga sem fleyta þannig illa fengnu fé um Bretland. Ný heimild breskra yfirvalda til að gera illa fengnar eignir upptækar er engin allsherjar lausn en liður í viðleitni til að stemma stigu við þessu flæði. Heimildin á sér óbeina hliðstæðu í íslenskum lögum. Sigrún Davíðsdóttir segir frá.